پس از درگيرى شديد با دشمن به درجهء رفيع شهادت نايل گشت . « 1 » شوذب بن عبداللَّه همدانى « 2 » شوذب ، مردى عابد ، مخلص « 3 » و از كسانى بود كه براى شيعيان كوفه از امام على عليه السلام ، حديث نقل مىكرد . « 4 » او جنگجوى نام‌آورى بود كه در جنگ‌هاى سه‌گانه امام على عليه السلام يعنى جمل ، صفين و نهروان شركت كرد . « 5 » اين يار باوفاى سيّدالشهدا عليه السلام « 6 » در كهنسالى عابس را از كوفه تا مكه براى رسانيدن نامه مسلم عليه السلام به امام عليه السلام همراهى كرد و با آن بزرگوار به كربلا آمد . « 7 » در روز عاشورا پس از شهادت حنظلة بن سعد شبامى ، « 8 » عابس از شوذب پرسيد : چه فكرى در سر دارى و چه مىخواهى بكنى ؟ گفت : در كنار تو و براى يارى فرزند رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم مىجنگم تا كشته شوم . گفت : اكنون كه چنين تصميمى دارى خدمت امام عليه السلام برو . . . . شوذب به حضور امام عليه السلام رسيد و پس از سلام و كسب اجازه از آن بزرگوار به ميدان شتافت « 9 » و دلاورانه جنگيد و پس از به هلاكت رسانيدن گروهى از دشمن « 10 » خود نيز به فيض بزرگ شهادت نايل گشت . « 11 » قبر وى ، در مقبرهء جمعى شهيدان

--> ( 1 ) . الفتوح ، ج 5 ، ص 193 . رجز فوق با اندكى تفاوت به سعد بن حنظلهء تميمى نسبت داده شده است . ( مناقب ، ج 4 ، ص 110 ؛ مقتل الحسين عليه السلام خوارزمى ، ج 2 ، ص 17 ، انوارالهدى ) . ( 2 ) . ملاحسين واعظ كاشفى ، شوذب را غلام عابس از طايفهء شاكر ناميده است . ( روضة الشهدا ، ص 306 ، كتابفروشى الاسلامية ) ولى برخى از معاصرين مىگويند چون شوذب از نظر مقام علمى و معنوى بر عابس برترى دارد نمىتوان وى را غلام ناميد . بلكه هم‌پيمان عابس و طايفه‌اش بوده است . ( وسيلة الدارين ، ص 154 ؛ عاشورا چه روزيست ، ص 245 ؛ عنصر شجاعت ، ج 1 ، ص 130 . ) ( 3 ) . انصارالحسين عليه السلام ، ص 94 ، الدار الاسلامية . ( 4 ) . ذخيرة الدارين ، ص 251 ؛ ابصارالعين ، ص 129 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ؛ تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 88 . ( 5 ) . وسيلة الدارين ، ص 154 . ( 6 ) . رجال طوسى ، ص 75 . ( 7 ) . ذخيرة الدارين ، ص 251 ؛ ابصارالعين ، ص 129 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة . ( 8 ) . ارشاد ، ج 2 ، ص 105 ، كنگرهء جهانى هزارهء شيخ مفيد . نيز ر . ك عنصر شجاعت ، ج 1 ، ص 132 . ( 9 ) . به عقيدهء برخى از متأخرين ، شوذب دو بار به ميدان رفت و عابس پس از حملهء اول با وى گفت‌وگو كرد . ( ذخيرةالدارين ، ص 251 ؛ وسيلةالدارين ، ص 154 ؛ ابصارالعين ، ص 129 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة . ) ( 10 ) . تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 88 . ( 11 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 443 ، دارالمعارف ؛ نيز ر . ك تسمية من قتل مع الحسين عليه السلام ، ش 99 ؛ مقتل‌الحسين عليه السلام ، خوارزمى ، ج 2 ، ص 26 ، انوارالهدى ؛ اعلام الورى ، 242 ؛ تنقيح المقال ، همان‌جا ، با تلخيص .